Wytrysk wsteczny – przyczyny, objawy i leczenie

Wytrysk wsteczny to patologia, która oznacza, że sperma, która podczas wytrysku wydostaje się na zewnątrz dróg moczowo-płciowych u mężczyzny, cofa się do pęcherza moczowego. Wytrysk wsteczny może być częściowy lub całkowity. Choć nie jest szkodliwy dla zdrowia, wpływa na męską płodność, ponieważ często uniemożliwia dostarczenie nasienia do dróg rodnych kobiety. Schorzenie jest stosunkowo rzadkie.

Nasienie produkowane przez jądra przemieszcza się nasieniowodami w kierunku gruczołu krokowego, gdzie jest mieszane z wydzieliną pęcherzyków nasiennych. Podczas orgazmu nasienie wydostaje się z cewki moczowe pod dużym ciśnieniem. W tym czasie mięśnie wewnętrzne, zwane zwieraczami, zamykają ujście pęcherza. To zapobiega cofaniu się nasienia.

Podczas wytrysku wstecznego ujście pęcherza nie zamyka się prawidłowo, dlatego część lub całe nasienie nie wydostaje się na zewnątrz, a trafia do pęcherza, gdzie miesza się z moczem i wydostaje się z im podczas oddawania moczu.

Wytrysk wsteczny spowodowany jest uszkodzeniem funkcji lub budowy zwieracza wewnętrznego cewki moczowej, zlokalizowanego w szyi pęcherza moczowego lub jego unerwienia (nerwów odpowiedzialnych za mięsień pęcherza). Najczęściej dotyczy to mężczyzn po operacyjnym leczeniu łagodnego przerostu gruczołu krokowego (TURP, adenomektomia, operacje laserem). Podczas tego typu zabiegów dochodzi do uszkodzenia zwieracza wewnętrznego cewki moczowej, co jest bezpośrednią przyczyną wytrysku wstecznego.

Może to być także powikłanie operacji pęcherza, a także urazów lub zabiegów w obrębie rdzenia kręgowego. Ma to związek z tym, że uszkodzenie autonomicznego układu nerwowego powoduje zaburzenia unerwienia zwieraczy, a w rezultacie prowadzi do wytrysku wstecznego.

Inne przyczyny zaburzenia to:

• cukrzyca (objaw neuropatii cukrzycowej),
• stwardnienie rozsiane (gdy dochodzi do uszkodzenia nerwów),
• leki (np. leki psychotropowe i preparaty stosowane w nadciśnieniu tętniczym i leczeniu przerostu prostaty bądź alfa-blokery, wykorzystywane do leczenia łagodnego przerostu gruczołu krokowego),
• nadużywanie alkoholu,
• nietypowe praktyki seksualne,
• radioterapia okolic miednicy.

Wytrysk wsteczny nie wpływa na zdolność osiągnięcia erekcji, odbycia stosunku czy osiągniecie orgazmu. Typowym objawem patologii jest mętny mocz po szczytowaniu, panowie z częściowym wytryskiem wstecznym mogą zauważyć zmniejszenie objętości nasienia po ejakulacji.

To dlatego mężczyźni często dowiadują się tego typu nieprawidłowości dopiero w trakcie diagnostyki niepłodności. Nieco inaczej wygląda całkowity wtrysk wsteczny nazywany suchym orgazmem lub suchym wytryskiem (brak wytrysku to anejakulacja), kiedy ejakulat się nie pojawia.

Diagnostyką wytrysku wstecznego zajmuje się urolog, specjalizujący się w męskich zaburzeniach płodności i chorobach męskich dróg moczowo-płciowych. W celu postawienia rozpoznania lekarz przeprowadza wywiad z pacjentem. Kolejnym ważnym elementem diagnostyki jest badanie fizykalne. Diagnozę potwierdza badanie spermy oraz obecność spermy w moczu po wytrysku.

Leczenie wytrysku wstecznego uzależnione jest od przyczyny, która go wywołała. Jeżeli powodem jest przyjmowanie leków, po zakończeniu terapii dolegliwość powinna ustąpić. Gdy patologia nie jest chwilowa, a trwała, działania są różne.

Można zastosować leczenie farmakologiczne. Polega ono na podawaniu substancji, które pobudzają mięśnie do skurczu i wytrysk nasienia. Najczęściej stosowane preparaty to:

• leki antyhistaminowe (np. Chlorfeniramina),
• imipramina, lek z grupy trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych,
• efedryna lub pseudoefedryna, które należą alfa mimetyków.

U pacjentów z wytryskiem wstecznym spowodowanym uszkodzeniem unerwienia powodzenie i skuteczność leczenia farmakologicznego uzależnione jest od stopnia uszkodzenia.

Gdy farmakoterapia okaże się nieskuteczna (a niestety rzadko przynosi spodziewany rezultat) zastosowanie znajduje elektrostymulacja lub elektrowibracja, a w niektórych przypadkach także konieczność przeprowadzenia leczenia chirurgicznego. W przypadku pacjentów po operacjach gruczołu krokowego leczenie wytrysku wstecznego nie jest możliwe.