Coming out

U wielu ludzi jednak przychodzi moment, kiedy życie w zakłamaniu staje się nie do zniesienia, a orientacja seksualna musi zostać ujawniona. Osoby decydujące się na coming out muszą wtedy stawić czoła przeciwnościom, przekonać innych o słuszności własnej postawy oraz o tym, że ich tożsamość psychoseksualna nie jest żadnym zaburzeniem.

Coming out (of the closet) – określenie zaczerpnięte z języka angielskiego na oznaczenie swoistego „wyjścia z szafy” – wyjścia z ukrycia, ujawnienia się. Oznacza moment uświadomienia sobie, że odmienna orientacja seksualna stanowi barierę w prawidłowym funkcjonowaniu 
w społeczeństwie, a dalsze jej ukrywanie czy tłumienie taką sytuację właśnie kreuje. W najprostszej definicji coming out jest zakomunikowaniem ludziom o własnej seksualności – nieważne, czy jest to homoseksualizm, czy biseksualizm.

„Wyjście z szafy” jest efektem dłuższego lub krótszego procesu (w zależności od osobowości człowieka), który składa się co najmniej z kilku etapów „odkrywania siebie”. Amerykański psycholog Rob Eichberg wyznaczył trzy następujące po sobie fazy:

1. Faza osobista – uświadomienie sobie własnej odrębności seksualnej oraz jej zaakceptowanie.

2. Faza prywatna – pierwszy moment ujawnienia swojej orientacji seksualnej wybranym, najczęściej najbliższym osobom.

3. Faza publiczna – deklarowanie swojej odmienności seksualnej w przestrzeni publicznej, np. w miejscu pracy. Dotyczy też sytuacji, kiedy osoby publiczne ujawniają swoją tożsamość seksualną do wiadomości społeczeństwa za pośrednictwem środków masowego przekazu.

Dla wielu osób homoseksualnych i biseksualnych „wychodzenie z ukrycia” jest trudne. Czują się one osamotnione, gdy po raz pierwszy uświadamiają sobie własną odmienność. Często z lęku przed ujawnieniem swojej orientacji próbują sobie wmówić, że są heteroseksualni i starają się żyć w ten sposób przez wiele lat. Ze względu na tradycyjnie przyjęty światopogląd całej rodziny i przekonania religijne, często osoby o odmiennej orientacji seksualnej tłumią swoją tożsamość seksualną, co nie rozwiązuje ich problemu. Orientacja seksualna nie podlega samodzielnemu wyborowi, tkwi w nas niezależnie od naszych chęci, kwestią czasu jest fakt jej identyfikacji.

Kiedy dochodzi do ujawnienia jej przed sobą, a potem innymi, geje i lesbijki są często zmuszeni do walki z uprzedzeniami 
i błędnymi informacjami na ich temat. Muszą walczyć ze stereotypami. Obawiają się odtrącenia przez rodzinę, przyjaciół, kolegów z pracy i kościół, także utraty pracy czy narażenia się na zachowania wulgarne i agresywne nietolerancyjnych heteroseksualistów. Dlatego moment „wyjścia z szafy” odwlekany jest w nieskończoność. Kiedy następuje, uwalnia homoseksualistów z więzów samoograniczeń. Pozwala cieszyć się własną osobowością i związkiem partnerskim.

Badania statystyczne pokazują, że osoby heteroseksualne, które znają geja lub lesbijkę, zdecydowanie częściej deklarują pozytywną postawę wobec osób homoseksualnych jako grupy oraz akceptują ich prawa do równouprawnienia i poszanowania jednostki w społeczeństwie. Dla przykładu w 2008 roku w Polsce poparcie dla wprowadzenia rejestrowanych związków partnerskich deklarowało 27 proc. populacji ogólnej, a w grupie znających osobiście geja lub lesbijkę – 70 proc. Wyniki badań przeprowadzonych w 2015 roku pokazują, że już 37 proc. Polaków jest za wprowadzeniem legalnych związków partnerskich. Dlatego zjawisko coming outu nie jest tylko sprawą prywatną. Odwaga i determinacja ujawnionych jest przykładem, który skłania kolejnych gejów i lesbijki do ujawnienia się. A im więcej coming outów, tym mniej homofobii.

Dzień Coming Outu jest corocznie obchodzony 11 października. Został ustanowiony w 1988 roku na cześć upamiętnienia marszu ok. 50 tys. osób o odmiennych orientacjach seksualnych w Waszyngtonie rok wcześniej. Coming Out Day obchodzony jest międzynarodowo, m.in. w Szwajcarii, Niemczech, Kanadzie, Irlandii i Wielkiej Brytanii. W Polsce po raz pierwszy na dużą skalę Dzień Wychodzenia 
z Szafy obchodzony był w 2009 roku.