Pamięć krótkotrwała

Pamięć krótkotrwała (operacyjna) służy jako bufor, w którym umieszcza się usłyszane przed chwilą nowe nazwisko. Działa ona także jako czasowy magazyn dla słów z pierwszej części zdania, gdy czyta się już jego koniec. Pamięć operacyjna jest procesem świadomego doświadczenia umysłowego – z jednej strony, włącza informacje pochodzące z pamięci sensorycznej, a z drugiej – wydobywa informacje z pamięci długotrwałej. Działa zatem dwukierunkowo. Ponadto, pamięć krótkotrwała dostarcza umysłowej „przestrzeni roboczej”, w której sortuje się i koduje informacje przed włączeniem ich do trwalszego przechowania. Czyniąc to, sprawia, że doświadczenia nabierają znaczenia poprzez wiązanie ich z informacją przechowywaną w pamięci długotrwałej. Pamięć operacyjna to „centralny układ przetwarzający” dla całego systemu pamięci.

Pamięć operacyjna jest rejestrem, utrzymującym informację przeważnie przez około 20 sekund, czyli znacznie dłużej niż czyni to pamięć sensoryczna. Jeśli podejmie się wysiłek i będzie się powtarzać materiał, można utrzymać aktywną informację dłużej. Pamięć krótkotrwała jako umysłowa przestrzeń robocza, w której się myśli, łączy obrazy wydobyte z pamięci długotrwałej. Zdaje się zatem, że pamięć operacyjna działa na podobnej zasadzie, jak centralny procesor w komputerze, ale też jako stacja przekaźnikowa między pozostałymi systemami pamięci. Gdy dochodzi do przeładowania pamięci operacyjnej, zwykłe elementy, które były w niej wcześniej, zostają usunięte, by ustąpić miejsca nowszym. Jednak gdy pamięć operacyjna jest zapełniona informacją wymagającą uwagi, można nawet nie zauważyć nowej informacji docierającej przez zmysły.

Zasadniczo proces zapamiętywania dzieli się na trzy etapy. Zdarzenia najpierw muszą zostać przetworzone przez pamięć sensoryczną i krótkotrwałą (operacyjną), zanim w końcu dostaną się do magazynu pamięci długotrwałej, z którego mogą w późniejszym czasie zostać wydobyte z powrotem do pamięci operacyjnej. Często pamięć krótkotrwałą przeciwstawia się pamięci długotrwałej, traktując je jako oddzielne magazyny pamięciowe, wykorzystujące odmienne sposoby rejestrowania informacji oraz niejednakowo wrażliwe na zapominanie. Czym różni się pamięć krótkotrwała i długotrwała?

Pamięć operacyjna ukierunkowuje uwagę na ważne dane pochodzące ze zmysłów lub na materiał wydobyty z pamięci długotrwałej, czasowo przechowuje dźwięki albo obrazy wzrokowe oraz manipuluje nimi, przetwarza słowa i pomaga w zapamiętywaniu zdarzeń. Tak naprawdę bez pamięci krótkotrwałej nie dałoby się żyć.

Źródła

1. Maruszewski T., Pamięć jako podstawowy mechanizm przechowywania doświadczenia [w:] Strealu J., (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki, t. 2, GWP, Gdańsk 2004, ISBN 83-87957-05-4.
2. Zimbardo P.G., Johnson R.L., McCann V., Psychologia. Kluczowe koncepcje. Motywacja i uczenie się, PWN, Warszawa 2010, ISBN 978-83-01-16300-6.