Chciwość – definicja, przejawy, skutki, jak z nią walczyć

W psychologii chciwość jest silną, samolubną potrzebą ciągłego zdobywania lub posiadania czegoś więcej niż jest to rzeczywiście uzasadnione lub konieczne. To uczucie może dotyczyć wyczerpującego pożądania, głodu lub pragnienia pieniędzy, jedzenia oraz sławy.

Uczucie chciwości zazwyczaj charakteryzuje kogoś, kto im więcej osiąga, tym więcej chce i nigdy nie jest tym usatysfakcjonowany. W pogoni za swoimi materialnymi potrzebami nie zna granic i często je przekracza. Chciwi ludzie są nawet w stanie złamać wartości moralne, aby osiągnąć swoje cele.

Chciwość to złe podejście do życia. Owładnięta nią osoba ma poczucie pustki i skupia się na obsesyjnym szukaniu pocieszenia w zdobywaniu potencjalnych dóbr, które mają wyeliminować to bolesne uczucie.

Człowiek chciwy odczuwa wewnętrzny przymus, by spełniać swoje potrzeby, negując przy tym inne – równie ważne. Tak, więc nie zauważamy, że im bardziej jesteśmy chciwi, tym bardziej ulegamy samozniszczeniu. Wypełnianie wewnętrznej pustki rzeczami materialnymi tylko pogłębia problem i sprawia, że czujemy się gorzej ze sobą w otaczającym świecie.

Nadmierne skupienie na sobie jest charakterystyczną cechą ludzi ogarniętych chciwością. Takie osoby zawsze stawiają siebie na pierwszym miejscu, okazując bardzo małe zainteresowanie potrzebami i uczuciami innych. Uczucie chciwości wpływa na to, że nie chcemy robić czegoś dla innych.

Osoby chciwe nie są zdolne do empatii, a żyjąc, nie troszczą się o innych. W związku z tym nie zważają na to, iż mogą być sprawcami czyjegoś bólu. Ich egocentryzm oraz niechęć do brania osobistej odpowiedzialności za swoje zachowanie i działania sprawiają, że bardzo trudno jest z nimi żyć.

Przejawy chciwości mogą się uaktywnić przez wcześniejsze negatywne doświadczenia, takie jak utrata rodzica, kiedy dziecko od tego momentu zaczyna odczuwać nieprzerwaną pustkę. Człowiek może też urodzić się z potrzebami, które nie mogą być spełnione z różnych powodów np. kiedy jest zaniedbywany przez swoich bliskich. Jeśli tak się stanie, osoba może poczuć silną chęć spełnienia swoich pragnień i realizowania ich. Przez to obraz rzeczywistości dziecka może stać się zaburzony i nieprawidłowy.

Opierając się na wcześniejszych negatywnych doświadczeniach, dziecko ogarnia specyficzny, ciągły rodzaj strachu. Taka osoba zaczyna postrzegać swoje życie jako niewygodne, ograniczone i puste. Człowiek ogarnięty manią chciwości będzie obsesyjnie pożądać potrzebnej rzeczy. Jest przekonany, że jego dobre samopoczucie zależy od tego, czy otrzyma wszystko, czego pragnie. Będzie też zazdrościć tym, którzy to mają.

Kiedy uczucie chciwości jest silne, człowiek jest zmuszony poświęcić dużo czasu oraz energii na poszukiwanie i zdobywanie upragnionych przez siebie rzeczy, odkładając wszystko inne na bok. Wydaje się mu, że jedynym słusznym działaniem jest próba zaspokojenia swoich pragnień. Osoba skrzywdzona w dzieciństwie ma wrażenie, iż odzyska wtedy dawno utracone poczucie bezpieczeństwa.

Pomimo najlepszych starań i osiągania kolejnych sukcesów, osoba chciwa nigdy nie poczuje się trwale bezpieczna ani spełniona. Głęboko zakorzeniony strach nie zostanie też rozwiązany. Skutkiem chciwości jest także powolne niszczenie relacji z rodziną i przyjaciółmi.

Ludzie chcący walczyć ze chciwością muszą świadomie odkryć źródło swojej pogoni za bogactwem. Może to oznaczać wrócenie pamięcią do swoich trudności w dzieciństwie, które powodują teraźniejsze zachowanie. To nie tylko powrót do nierozwiązanych konfliktów z przeszłości, ale też ciężka praca nad dotychczas stłumionymi emocjami i gniewem.

Osoby ogarnięte chciwością muszą również poznać, co jest naprawdę istotne w życiu. Ściśle mówiąc, potrzebują miłości, emocjonalnej bliskości, bezwarunkowej akceptacji i samoakceptacji.

Ludzie muszą uwierzyć, że możemy być bogaci tylko wtedy, gdy jesteśmy w stanie komuś coś dać. Podjęcie tej altruistycznej drogi wymaga wytrwałości, cierpliwości, pokory, odwagi i zaangażowania. Poza tym osoba pragnąca wyleczyć się z chciwości musi nauczyć się czerpać prawdziwą przyjemność z tego, co już ma.

Chorobliwa chciwość jest jedną z pułapek, w którą może wpaść każdy. Społeczeństwu niełatwo jest zaakceptować taką osobę, nawet jeśli ona nienawidzi się za to. Jednak każdy człowiek może przyznać się przed sobą do swojego problemu, zaakceptować go i dążyć do jego rozwiązania.