Satysfakcja z życia. Jak osiągnąć zadowolenie z życia?

Jakość życia w literaturze utożsamiana jest najczęściej z dobrostanem i dobrobytem. Definicja jakości życia jest jednak nieostra. Jakość życia to szczęście, stan satysfakcji, zadowolenia, który wynika z całości egzystencji: dobrego stanu zdrowia, możliwości korzystania ze środowiska przyrodniczego, pozycji społecznej, pomyślności w życiu oraz konsumpcji.

Tak rozumiana satysfakcja z życia sprawia, że najważniejszym czynnikiem odpowiedzialnym za poczucie szczęścia staje się zamożność, pieniądze. Ale czy główną determinantą zadowolenia musi być zasobność portfela? Oczywiście, że nie.

O poczuciu dobrostanu psychicznego decydują - oprócz czynników ekonomicznych - normy, system wartości, przekonania, aspiracje, marzenia i stopień ich realizacji, cechy osobowości, emocje i doświadczenia życiowe.

Osoba biedna, o niższym prestiżu społecznym, ale zdystansowana do świata i potrafiąca znaleźć źródło szczęścia w sobie, przekonana, że jest niepowtarzalną jednostką, może być bardziej szczęśliwa niż niejeden bogacz z milionami na kontach.

Poczucie braku szczęścia wynika z nieakceptacji tego, co oferuje nam życie. Szczęście tkwi w nas, w niezbadanych możliwościach umysłu. Człowiek jednak ciągle szuka zadowolenia poza sobą, w dobrach materialnych, w pozycji społecznej, w utalentowanych dzieciach i atrakcyjnym małżonku.

Sam obwarowuje się warunkami koniecznymi do osiągnięcia satysfakcji. Piętrzy trudności. Nie docenia tego, co ma i jaki jest. Prostota i pokora to klucz do sukcesu. Jednak te cechy wymierają wśród ludzi, dlatego coraz częściej spotyka się na ulicy ponurych smutasów, a na oddziałach psychiatrycznych – osoby z ciężką depresją, które zagubiły się w pogoni za standardami mającymi zapewnić pseudo-szczęście.

Badania warunków i jakości życia zazwyczaj koncentrują się na aspektach ekonomicznych, bo te są mierzalne, obiektywne i weryfikowalne. Trudniej natomiast zmierzyć wpływ czynników psychologicznych (temperamentu, motywacji, celów, wartości) na poczucie satysfakcji z życia.

Ośrodki badawcze, np. OBOP czy CBOS, prowadzą zwykle obszerne badania ankietowe dotyczące satysfakcji życiowej, w których respondenci proszeni są o uporządkowanie cech gwarantujących udane życie i nadanie im określonej rangi (stopnia ważności).

Ankietowani mają do wyboru bardzo dużo aspektów życia, zarówno tych obiektywnych, jak i subiektywnych, które odzwierciedlają poziom ich zadowolenia, np. miłość, szczęście rodzinne, zdrowie, przyjaźń, wykształcenie, szacunek wśród ludzi, satysfakcję z pracy, dużo wolnego czasu, dobre warunki materialne itp.

Wśród ponadczasowych wartości, niezależnych od uwarunkowań ustrojowych i zmian polityczno-gospodarczych, które są istotne dla Polaków do odczuwania szczęścia, wymienia się: zdrowie, dobro rodziny i oparcie w religii.